Omnibus w praktyce: najniższa cena z 30 dni i weryfikacja opinii

Najniższa cena z 30 dni: co mówi przepis

Obowiązek wprowadziła do polskiego prawa dyrektywa nazywana Omnibus. Art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług mówi: w każdym przypadku informowania o obniżce ceny obok obniżonej ceny podaje się najniższą cenę tego towaru albo usługi z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Dotyczy to też reklamy z ceną, na przykład posta czy newslettera (ust. 5).

Są dwa wyjątki. Gdy produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, podajesz najniższą cenę od początku sprzedaży (ust. 3). Przy towarach, które szybko się psują albo mają krótki termin przydatności, podajesz cenę sprzed pierwszej obniżki (ust. 4).

Prezes UOKiK w wyjaśnieniach do tego przepisu wymienia, co liczy się jako informacja o obniżce. To słowa „promocja”, „wyprzedaż”, „rabat”, „okazja”, „Black Friday”, znak procentu z minusem, przekreślenie ceny, zestawienie ceny wyższej z niższą i wyróżniający kolor. To także kody rabatowe i rabaty dla członków programu lojalnościowego na konkretne produkty.

Jak pokazać obniżkę poprawnie

Najprostszy zapis przy produkcie: cena obniżona, a pod nią „Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 129 zł”. Według UOKiK można przekreślić właśnie tę najniższą cenę i od niej liczyć procent obniżki, jeśli opis jasno mówi, o jaką cenę chodzi. Trzecią cenę, na przykład regularną, wolno przekreślić tylko wtedy, gdy najniższa cena z 30 dni jest pokazana w równie widoczny sposób.

Przy promocjach kroczących UOKiK podaje przykład. Skarpetki kosztowały od 1 maja 10 zł. 10 czerwca cenę obniżono do 8 zł, a 15 czerwca do 4 zł. Drugą obniżkę liczy się od najniższej ceny z 30 dni przed nią, czyli od 8 zł, więc wynosi 50%, a nie 60%.

Opinie klientów: co trzeba napisać

Jeśli na stronie są opinie albo oceny klientów, musisz napisać, czy i w jaki sposób sprawdzasz, że pochodzą od osób, które kupiły albo używały produktu. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje to za istotną informację (art. 6 ust. 4 pkt 7). Pominięcie tej informacji może być zaniechaniem wprowadzającym w błąd.

Nie musisz weryfikować opinii. Musisz powiedzieć prawdę o tym, jak jest. Jeśli piszesz, że opinie są od kupujących, musisz to naprawdę sprawdzać, na przykład pozwalając wystawić opinię tylko z linku w mailu po zamówieniu. Fałszywe opinie, kupowane albo pisane przez znajomych, oraz zniekształcanie opinii to praktyki zawsze nieuczciwe (art. 7 pkt 25 i 26). Dyrektywa Omnibus w motywie 49 podaje jako przykład manipulacji publikowanie tylko pozytywnych opinii i usuwanie negatywnych.

• Gdy weryfikujesz: „Opinie mogą wystawić tylko osoby, które złożyły u nas zamówienie. Link do opinii wysyłamy mailem po dostawie.”
• Gdy opinie pochodzą z zewnętrznego serwisu: „Opinie pochodzą z serwisu X, który sprawdza je według własnych zasad.” Sprawdź te zasady, zanim to napiszesz.
• Gdy nie weryfikujesz: „Nie sprawdzamy, czy autorzy opinii kupili produkt.”

Kto to kontroluje i ile grozi

Za brak najniższej ceny z 30 dni karę nakłada wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej: do 20 000 zł, a przy trzecim naruszeniu w ciągu 12 miesięcy do 40 000 zł. Przy ustalaniu kary liczą się między innymi skala, czas trwania i obroty firmy.

Wprowadzające w błąd obniżki i opinie mogą też być praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Za nią Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu z poprzedniego roku (art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). UOKiK prowadził już postępowania w sprawie obniżek wobec znanych sieci handlowych.

Jak sprawdzić to samemu

1. Otwórz kategorię z promocjami w swoim sklepie i sprawdź kilka produktów z przekreśloną ceną albo znakiem procentu. Przy każdym powinna być widoczna najniższa cena z 30 dni przed obniżką.
2. Sprawdź tę informację także na liście produktów, w koszyku, w aplikacji i w newsletterze z promocją, a nie tylko na karcie produktu.
3. W historii cen w panelu sklepu porównaj najniższą cenę z 30 dni z tym, co pokazuje strona, także przy wariantach produktu, na przykład rozmiarach i kolorach.
4. Przejrzyj miejsca z opiniami i gwiazdkami. Obok albo w regulaminie powinno być jedno jasne zdanie, czy i jak sprawdzasz, że opinie są od klientów.

Co sprawdza bezpłatny skan

• Na stronie głównej szukamy cen przekreślonych: kwot z zł, PLN, EUR, € albo $ w znacznikach del, s, strike albo w elementach o klasach w rodzaju old-price czy regular-price. Jeśli są, a na zbadanych stronach nie ma informacji o najniższej cenie z 30 dni, zgłaszamy błąd krytyczny.
• Za taką informację uznajemy brzmienie z ustawy, np. „najniższa cena w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki”, i skróty używane przez sklepy, np. „najniższa cena z ostatnich 30 dni” albo „najniższa cena przed obniżką”. Hasło w rodzaju „Najniższe ceny, 30 dni na zwrot” się nie liczy.
• Szukamy opinii i ocen: elementów o klasach w rodzaju reviews, opinie, testimonials, rating, stars albo tekstów typu „opinie klientów”, „4,8/5”, „średnia ocen”. Jeśli są, a na stronie głównej i do 3 podstron brak zdania o weryfikacji opinii, dostajesz informację.
• Bezpłatny skan obejmuje stronę główną i do 3 podstron, więc w dużym sklepie nie zobaczy każdej karty produktu.

Pytania i odpowiedzi